دورکاری، یکی از مهم‌ترین دستاورد‌های تحولات دیجیتال و فناوری اطلاعات است که در سال‌های اخیر در ادارات دولتی و بخش خصوصی رواج یافته است. این شیوه کار علاوه‌بر کاهش هزینه‌ها و رفت‌وآمد، موجب افزایش بهره‌وری و بهبود تعادل کار و زندگی می‌شود. با توجه به اینکه قانون دورکاری دارای قواعد مشخصی درباره حقوق، مزایا و اولویت‌های افراد واجد شرایط است، آگاهی از این مقررات برای کارمندان، کارگران و واحد‌های منابع انسانی ضروری است.

دورکاری چیست و چه مزایایی دارد؟

دورکاری به معنای انجام وظایف شغلی از خارج محیط سازمان و بدون حضور فیزیکی در محل کار است. کارکنان با استفاده از اینترنت، سامانه‌های سازمانی و ابزار‌های ارتباطی، وظایف خود را از راه دور انجام می‌دهند.

مزایای مهم دورکاری برای کارکنان و سازمان‌ها
کاهش هزینه‌ها و زمان رفت‌وآمد
افزایش رضایت شغلی و تعادل کار و زندگی
انعطاف‌پذیری بیشتر در ساعات کاری
کاهش ترافیک و آلودگی هوا
افزایش بهره‌وری در مشاغل فاقد نیاز به حضور حضوری

انواع دورکاری در ادارات

بر اساس آیین‌نامه، سه مدل اصلی برای اجرای دورکاری وجود دارد:

۱. دورکاری کامل

کارمند تمام وظایف شغلی را به‌صورت کامل از راه دور انجام می‌دهد. مناسب مشاغلی که نیاز به حضور ندارند.

۲. دورکاری جزئی

بخشی از هفته حضوری و بخشی دورکاری.

این مدل برای سازمان‌هایی مناسب است که نیاز به نظارت دوره‌ای دارند.

۳. دورکاری موقت

در شرایط خاص مانند:

بارداری
بیماری
وقوع بحران و همه‌گیری
آلودگی هوا
قانون دورکاری در ایران؛ از تصویب تا اجرای ۱۴۰۴
قانون دورکاری برای نخستین‌بار در ۳۰ خرداد ۱۳۸۹ تصویب شد.

اهداف این قانون عبارت‌اند از:

افزایش بهره‌وری
کاهش هزینه‌های سازمانی
کاهش تردد غیرضروری
ایجاد انعطاف در محیط کار
طبق این قانون، پست‌های فاقد نیاز به تعامل حضوری می‌توانند دورکار شوند و کارفرما موظف است امکانات لازم را فراهم کند.

مهم‌ترین موارد تعیین‌شده در قانون، عبارت‌اند از:

– انجام وظایف مطابق ضوابط سازمان

کارمند دورکار موظف است خروجی‌ها را مطابق دستورالعمل ارائه دهد.

– اولویت با گروه‌های خاص

بانوان باردار
مادران دارای فرزند زیر ۶ سال
بیماران خاص
افراد دارای معلولیت
– تأمین تجهیزات دورکاری

کارفرما باید امکانات لازم را مطابق قانون فراهم کند.

– پرداخت حقوق و مزایا بدون تبعیض

حقوق دورکاری باید مطابق قانون کار و قرارداد باشد و نباید کمتر از کارکنان حضوری باشد.

قانون دورکاری بانوان شاغل

این قانون برای حمایت از زنان شاغل و ایجاد تعادل بین کار و زندگی تصویب شده است.

کارفرمایان موظف‌اند در صورت امکان، تجهیزات لازم را برای دورکاری بانوان فراهم کنند.

حقوق بانوان دورکار چگونه محاسبه می‌شود؟

مشابه حقوق کارکنان حضوری
بدون هرگونه تبعیض
با حفظ مزایای بیمه‌ای و مرخصی‌ها
قانون دورکاری بانوان باردار
بانوان باردار در صورت تمایل و تأیید پزشک معتمد می‌توانند دورکاری کنند.

در این دوره:

وظایف سبک‌تر و متناسب تعیین می‌شود
مزایای کامل شغلی و بیمه حفظ می‌شود
هدف اصلی حفظ سلامت مادر و جنین است

قانون دورکاری بیماران خاص

افراد مبتلا به بیماری‌های خاص می‌توانند با ارائه مدارک پزشکی معتبر، درخواست دورکاری دهند.

کارفرما موظف به تأمین شرایط لازم است و حقوق این افراد نباید کمتر از سایر کارکنان باشد.

قانون دورکاری مادران دارای فرزند زیر ۶ سال

مادران دارای فرزند خردسال می‌توانند با موافقت سازمان، دورکاری کامل یا ترکیبی داشته باشند.

این قانون برای حمایت از خانواده، کاهش فشار‌های روانی و حفظ بهره‌وری تصویب شده است.

نحوه محاسبه حقوق دورکاری ۱۴۰۴

طبق قوانین موجود:

حقوق کارکنان دورکار نباید کمتر از حداقل حقوق مصوب ۱۴۰۴ باشد.

ملاک محاسبه حقوق شامل موارد زیر است:

میزان کارکرد واقعی
ساعات کاری ثبت‌شده
خروجی و بهره‌وری
نوع وظایف و سطح تخصص

در دورکاری تمام‌وقت – حقوق باید مشابه کار حضوری باشد.

در دورکاری پاره‌وقت – محاسبه بر اساس ساعات کاری یا پروژه‌ای انجام می‌شود.