با گسترش روزافزون فناوری اطلاعات و نفوذ اینترنت در زندگی روزمره، شیوه‌های سنتی خرید و فروش نیز دستخوش تحولات بنیادین شده‌اند. در این میان، خرید اینترنتی و راه‌اندازی فروشگاه‌های مجازی به عنوان یکی از مهم‌ترین نمودهای تجارت الکترونیک، رشد قابل‌توجهی داشته‌اند. این روند نوین در تعاملات اقتصادی، نیازمند چارچوب‌های قانونی مشخصی بود تا ضمن حمایت از حقوق مصرف‌کنندگان، نظم و شفافیت لازم را در معاملات آنلاین فراهم آورد. در همین راستا، قانون تجارت الکترونیک جمهوری اسلامی ایران به تصویب رسید تا به تنظیم روابط میان خریداران و فروشندگان در فضای مجازی بپردازد.

یکی از مهم‌ترین حقوق پیش‌بینی‌شده در این قانون برای مصرف‌کنندگان، «حق انصراف» از خرید است. مطابق با مفاد مواد ۳۷ و ۳۸ قانون تجارت الکترونیک، در هر معامله‌ای که از راه دور انجام می‌شود (مانند خریدهای اینترنتی)، مصرف‌کننده این اختیار را دارد که حداکثر تا ۷ روز کاری پس از دریافت کالا، بدون نیاز به ارائه هیچ‌گونه دلیلی و بدون پرداخت جریمه، از خرید خود منصرف شود. به بیان دیگر، خریدار می‌تواند در این بازه زمانی، صرفاً به هر دلیل یا حتی بدون دلیل مشخص، تصمیم به بازگرداندن کالا بگیرد.

بر اساس همین قانون، فروشنده نیز موظف است در صورت اعلام انصراف از سوی خریدار در مهلت مقرر، مبلغ پرداخت‌شده را به طور کامل به وی بازگرداند. تنها هزینه‌ای که ممکن است در این فرآیند متوجه خریدار شود، هزینه بازپس‌فرستادن کالا خواهد بود که آن هم بسته به شرایط فروشگاه می‌تواند به عهده خریدار یا فروشنده باشد.

قانون‌گذار با این رویکرد تلاش کرده است تا امنیت روانی و حقوقی مصرف‌کنندگان در فضای مجازی را تقویت کند و شرایطی را فراهم آورد که خریداران بتوانند با اطمینان خاطر بیشتری اقدام به خرید اینترنتی کنند. بنابراین، آگاهی از این حق قانونی و بهره‌گیری صحیح از آن، می‌تواند نقش مهمی در ارتقاء سطح رضایت مشتریان و افزایش اعتماد عمومی به بسترهای تجارت الکترونیکی ایفا کند.